Pszczoły
zwane miodnymi są owadami, które towarzyszą człowiekowi od
tysiącleci. Ojczyzną pszczół miodnych jest Azja.
Historia pszczelarstwa sięga czasów starożytnego Egiptu i
Grecji. Ludzie hodują pszczoły, budując ule dla każdej pszczelej
rodziny, zwanej
rojem. Dawniej był to wydrążony w środku gruby pień drzewa. Pnie takie nazywano
barciami, a pszczelarzy
bartnikami.
Później budowano ule w różnych kształtach, np. figur
ludzkich lub zwierząt. Pszczele gospodarstwo z dużą liczbą uli nazywa
się
pasieką.
Pszczoły żyją w gromadach, w których podział pracy jest tak
dobrze zorganizowany, że my, ludzie, moglibyśmy się wiele od tych
owadów nauczyć.
Pszczela rodzina jest bardzo liczna, żyje w niej do 100 tysięcy pszczół. W jednym roju jest zawsze tylko jedna
matka królowa,
znosząca do 2 tysięcy jaj dziennie. Gdy rodzi się nowa matka, stara
królowa opuszcza ul z częścią robotnic, zakładając nową rodzinę.
Wszystkimi pracami zajmują się
pszczoły robotnice.
Jedne zbierają z kwiatów nektar i pyłek kwiatowy, inne opiekują
się dorastającymi larwami i karmią je mieszaniną miodu i wonnej papki,
zwanej pszczelim mleczkiem. Są to
robotnice piastunki.
Jeszcze inne budują plastry z wosku. Wosk powstaje na ich odwłokach w
postaci cienkich łusek. Pszczoły ugniatają go, tworząc plaster złożony
z jednakowych sześciokątnych komórek. W plastrach dorastają
młode larwy, z nich powstają dorosłe pszczoły. Również w
plastrach pszczoły przechowują zapasy miodu i pyłku kwiatowego na zimę.
Wposzukiwaniu nektaru i pyłku pszczoły odlatują od ula na odległość do
2 km.
Pszczoły przewodniczki prowadzą
robotnice zbieraczki do obfitych w nektar kwiatów.
W ulu są też
robotnice wartowniczki pilnujące, by obce
pszczoły rabusie nie wchodziły do ich domu. W upalne dni pszczoły ustawiają się u wejścia do ula i machając skrzydłami chłodzą jego wnętrze.
Samce pszczół zwane są trutniami. Jesień to dla pszczół
okres wytężonej pracy. Trzeba przygotować pszczele domostwo do
przezimowania. Zapasów jedzenia musi starczyć na całą zimę.
Robotnice sprzątają ul, wynosząc wszelkie odpadki i śmieci,
uszczelniają go pszczelim kitem. Również pszczelarze na zimę
dokarmiają swoje pszczoły słodkim syropem i ocieplają ule.
Tylko pszczoły robotnice mają żądła, którymi mogą zaatakować.
Pszczoły hodowane są nie tylko w celu uzyskiwania miodu. Cenne są też
inne produkty: wosk pszczeli oraz kit zwany propolisem, pyłek kwiatowy,
mleczko pszczele, a także jad służący do produkcji niektórych
leków.
Kit jest to zbierana w lecie żywica z młodych pędów
drzew. Sadownicy wstawiają wiosną ule do kwitnących sadów.
Pszczoły przelatując z jednego kwiatu na drugi, zapylają kwiaty drzew
owocowych i innych roślin uprawianych przez człowieka.
